على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

114

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

احرام ( ehr m ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو چادر نادوخته كه در ايام حج يكى را لنگ مانند بر كمر بندند و ديگرى را بر دوش پوشند . و نوعا هنگامى را گويند كه حاجيان لباس دوخته و استعمال خوش‌بو و اصلاح ريش و سبيل و مجامعت و جز آن را بر خود حرام گردانند . و احرام بستن ف ل و م . : پوشيدن دو چادر احرام . و نيز قصد و نيت كردن در نماز و جز آن . احرامى ( ehr mi ) ا . پ . روفرش و نوعى از پارچهء محرمات پنبيين يا پشمين كه به روى فرش گسترانند . احراه ( ahr ho ) ع . يق ما احراه . مر . احراء . احرثة ( ahresat ) ع . ج حراث . احرد ( ahrad ) ص . ع . بخيل و لئيم . احرد ( ahrad ) ص . ع . ستور مبتلا به بيمارى حردة . احرس ( ahras ) ص . ع . قديم كهنه . احرس ( ahros ) ع . ج حرس . احرش ( ahrac ) ص . ع . دينار احرش : دينار درشت مهر از جهت نوى و تازگى و ضب احرش : سوسمار درشت . احرض ( ahraz ) ص . ع . آنكه كرانهء پلكهاى چشم وى ريخته باشد . احرف ( ahrof ) ع . ج حرف . احرماز ( ehremm z ) م . ع . احرمز احرمازا : تيز خاطر و ذكى گرديد . احرنباء ( ehrenb ' ) م . ع . احرنبى احرنباء : آمادهء خشم و بدى گرديد و كذلك احرنبا احرنباء . احرنجام ( ehrenj m ) م . ع . انبوهى كردن . و ارادهء كارى كرده باز ايستادن از آن . و احرنجمت الابل : بر يكديگر افتادند شتران در بازگشتن . و كذلك احر نجم القوم . احرنفاز ( ehrenf z ) م . ع . مجتمع شدن يق احرنفز و اللرواح . احرنفاش ( ehrenf c ) م . ع . احرنفش احرنفاشا : برآماسيد و منتفخ گرديد از خشم . و آمادهء بدى شد . احرون ( aharrun ) ع . ج حرة ( harrat ) . احرى ( ahr ) ص . ع . بهتر و نيك‌تر و خوب‌تر . احرياء ( ahri ' ) ع . ج حرىّ . احريراف ( ehrir f ) م . ع . احرورف احريرافا : ميل كرد . و برگشت . احريض ( ehriz ) ا . ع . گل عصفر . و مرد برجا مانده كه برخاستن نتواند . ج : احاريض . احرين ( aharrin ) ع . ج حرة ( harrat ) . احزاء ( ehz ' ) م . ع . بلند شدن و مشرف گرديدن . و احزى احزاء : ترسيد . و احزى بالشى : دانست آن چيز را . و احزى عليه : تنگ گرفت و دشوارى نمود بر وى . احزاب ( ahz b ) ع . ج حزب . و ج ا خ . گروهى از تازيان كه با هم متفق شده به جنگ آن حضرت صلى اللّه عليه و آله رفتند . احزاز ( ehz z ) م . ع . افزون شدن در شرف و كرم . و بر هم سودن دندان از سرما و جز آن . احزاق ( ehz q ) م . ع . احزقه احزاقا : بازداشت او را . احزام ( ahz m ) ع . ج حزم - بمعنى احزاب . احزام ( ehz m ) م . ع . احزم الفرس احزاما : تنگ ساخت براى آن اسب . احزان ( ahz n ) ع . ج حزن و حزن . احزان ( ehz n ) م . ع . احزن المكان احزانا . درشت گرديد آن جاى . و احزن القوم در زمين درشت شدند آن گروه . و احزنه الامر : اندوهگين گردانيد او را آن كار . احزة ( ahezzat ) ع . ج حزيز . احزقه ( ohzoqqat ) ص . ع . كلان شكم كوتاه قد كه در رفتن سرين جنباند . احزم ( ahzam ) ا . ع . زمين درشت برآمده . و ص . اسب كلان حيزوم و تهيگاه برآمده . احزم ( ahzam ) ص . ع . با حزم‌تر . و خردمند و آگاه‌تر . احزمة ( ahzemat ) ع . ج حزيم . احزيزاء ( ehziz ' ) م . ع احزوزء احزيزاء : گرد آمد و مجتمع گرديد . و احزوزء الطاير : ترنجانيد بازوها را آن مرغ و جدا نشد از بيضه . احزيزام ( ehziz m ) م . ع احزوزم احزيزاما : گرد آمد و پر شد . و احزوزم المكان : درشت گرديد آن جاى . و احزوزم الرجل : كلان شد شكم آن مرد نه از پرى . احزئلال ( ehze'l l ) احزال الشى احزئلالا : گرد آمد و مجتمع شد . و احزال فواده : منضم گرديد دل او از بيم . و احزال السحاب فى السير : بلند گرديد ابر . و كذلك احزال البعير فى السير . و احزال الجبل : بلند شده كوه بر كور آب . احساء ( ahs ' ) ع . ج حسى ( hasy ) و ( hesy ) و ( hes ) . احساء ( ehs ' ) م . ع . احساه المرق احساء : خورانيد ويرا شور با اندك اندك . احساب ( ahs b ) ع . ج حسب . احساب ( ehs b ) م . ع . دادن آنچه بدان خشنود شود . و پسند آمدن چيزى يق احسبنى الشى : پسند آمد مرا آن چيز . و كذلك مررت احسبك من رجل و برجلين احسباك و برجال احسبوك . و احسبه فلان : بر بالش نشاند او را و سير خورانيد و سير نوشانيد . احسار ( ehs r ) م . ع احسر البعير